DoH vs DoT: Hangisi Daha İyi?
DNS sorgularınızı şifrelemenin iki farklı yolu var: DoH (DNS over HTTPS) ve DoT (DNS over TLS). Peki hangisi sizin için daha uygun? Bu rehberde karşılaştırmalı analiz yapıyoruz.
DNS Neden Şifrelenmeli?
Normal DNS sorguları düz metin olarak gönderilir. Yani ağınızdaki biri (Wi-Fi sahibi, ISS, devlet) hangi sitelere girdiğinizi görebilir. Bu büyük bir gizlilik sorunudur.
Hem DoH hem de DoT, DNS sorgularını şifreler ve üçüncü kişilerin okumasını engeller. Farkları ise hangi protokolü kullandıkları ve nasıl çalıştıklarıdır.
DoH (DNS over HTTPS) Nedir?
DoH, DNS sorgularını HTTPS (port 443) üzerinden gönderir. Yani normal bir web sitesine bağlanıyormuş gibi görünür. Bu da onu gizlemesi kolay yapar.
DoH'un özellikleri:
- Port 443 kullanır (HTTPS portu)
- Normal web trafiğinden ayırt edilemez
- Tarayıcılar tarafından yaygın desteklenir (Chrome, Firefox, Edge)
- Güvenlik duvarlarını ve filtreleri atlatmak kolay
- Sorgu başına biraz daha fazla veri (HTTP başlıkları)
DoT (DNS over TLS) Nedir?
DoT, DNS sorgularını TLS (port 853) üzerinden gönderir. HTTPS'in alt katmanı olan TLS protokolünü kullanır ama ayrı bir port üzerinden çalışır.
DoT'un özellikleri:
- Port 853 kullanır (özel port)
- Ağ yöneticileri tarafından kolayca tanınır ve filtrelenebilir
- İşletim sistemleri tarafından desteklenir (Android 9+, iOS 14+)
- Daha hafif ve hızlı (daha az veri)
- Kurumsal ağlarda tercih edilir
Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | DoH | DoT |
|---|---|---|
| Port | 443 (HTTPS) | 853 (TLS) |
| Gizleme | ✅ Kolay | ❌ Zor |
| Tarayıcı desteği | ✅ Yaygın | ⚠️ Sınırlı |
| İşletim sistemi desteği | ⚠️ Orta | ✅ Yaygın |
| Hız | ⚡⚡⚡ | ⚡⚡⚡⚡ |
| Veri kullanımı | Biraz daha fazla | Daha az |
| Kurumsal uyumluluk | ⚠️ Sorun çıkarabilir | ✅ Genelde sorunsuz |
Hangisi Daha Güvenli?
İkisi de aynı seviyede güvenlik sunar. TLS 1.3 kullanıldığında şifreleme kalitesi aynıdır. Fark sadece hangi portu ve protokolü kullandıklarıdır.
Not "Güvenlik" derken şifreleme kastediyoruz. Ama "gizlilik" derken izlenebilirlik devreye girer. DoH, DoT'a göre daha zor izlenir çünkü normal HTTPS trafiğine benziyor.
Hangisi Daha Hızlı?
Pratikte neredeyse aynı hızdalar. DoT biraz daha hafif olabilir çünkü HTTP başlıkları yok. Ama gerçek dünyada fark genelde 1-2 ms, yani fark edilmez.
Hız için önemli olan protokol değil, size en yakın DNS sunucusu. DoH veya DoT fark etmeksizin, coğrafi yakınlık hızı belirler.
Hangisini Kullanmalısın?
DoH Seç Eğer:
- 🔒 Gizlilik önceliğinizse
- 🌐 Tarayıcı üzerinden DNS kullanıyorsanız (Chrome, Firefox)
- 🚫 ISS veya ağ kısıtlamalarını aşmak istiyorsanız
- 📱 Mobil cihazlarda (Android) kullanıyorsanız
DoT Seç Eğer:
- 🏢 Kurumsal ağdaysanız ve uyumluluk istiyorsanız
- ⚙️ İşletim sistemi seviyesinde DNS ayarlıyorsanız
- 📊 Ağ yöneticiniz trafiği izliyorsa
- ⚡ Hafiflik ve verimlilik önceliğinizse
Pratikte Nasıl Kullanılır?
Tarayıcıda DoH (Chrome / Edge)
- Ayarlar → Gizlilik ve güvenlik → Güvenlik
- "Güvenli DNS kullan" seçeneğini aç
- Özel sağlayıcı seç (ör:
https://cloudflare-dns.com/dns-query)
Android'de DoT (Özel DNS)
- Ayarlar → Ağ ve İnternet → Özel DNS
- Sağlayıcı ana bilgisayar adı →
dns.google - Kaydet → DoT otomatik aktif olur
Sonuç
DoH ve DoT, DNS sorgularını şifrelemenin iki farklı yoludur. İkisi de güvenli ve hızlıdır. Seçim, kullanım senaryonuza bağlıdır:
- Tarayıcı ve mobil için → DoH
- İşletim sistemi ve kurumsal için → DoT
- Her ikisi de kullanılabilir — biri diğerine üstün değil
Önemli olan size en yakın ve en hızlı DNS sunucusunu bulmak. Test yapın, ortalamaya bakın, size uygun olanı seçin.